بلكه حرمت صراحت دارد ، لكن از ناحيهء متعلق يعنى : غنا اجمال دارد . چرا كه ما نمىدانيم منظور از غنا ، صوت مطرب است يا صوت مرجّع و يا صوت مطرب مرجّع هر دو . * مراد از شك در مكلّف به چيست ؟ با ذكر مثال آن را تبيين كنيد ؟ وقتى شما تكليف را مىدانى ، لكن متعلّق تكليف را نمىدانى اين را شك در مكلّف به گويند . فى المثل مىدانى كه در ظهر جمعه نمازى واجب است لكن نمىدانى جمعه است يا ظهر . و يا مثلا مىدانى يكى از دو ظرف حرام است لكن نمىدانى ظرف شماره 1 است يا شمارهء 2 . و يا مثلا مىدانى يك از دو صوت مطرب و مرجّع حرام است ، لكن نمىدانى كدام يك است اين شك در مكلّف به است . * پس چرا در ما نحن فيه گفته است شك در تكليف است ؟ زيرا در اينجا قدر متيقّن دارى و آن علم اجمالى شما به حرام بودن صوت مطرب مرجّع است و شك شما در ما زاد برآن است . * مراد از عبارت ( ما اذا كان دوران حكم الفعل بين . . . الخ ) چيست ؟ تبيين عنوان بحث است مبنى بر اينكه : گاهى دوران امر ميان حرمت است و غير وجوب ( اعم از استحباب ، اباحه و كراهت ) و منشأ چنين شبهه‌اى هم اجمال نص است و نه فقدان نص . به عبارت ديگر دومين مسئله از مسائل چهارگانه مطلب اول يعنى شبهه بدويه تحريميّه . همين شبههء حكميهء تحريميّه است كه منشأ آن اجمال و مردد بودن نص است . * مراد از عبارت ( اما بان يكون اللفظ الدالّ على الحكم . . . الخ ) چيست ؟ اين است كه اجمال نص : گاهى از ناحيه لفظى است كه دلالت بر حكم شرعى دارد فى المثل آيهء شريفه مىفرمايد : لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ . * حال اگر مبناى ما اين باشد كه ( لا تفعل ) مشترك لفظى است ميان حرمت و كراهت و مشترك لفظى در صورت اطلاق اجمال دارد ، پس لا تبطلوا نيز مجمل است و اگر مبناى ما اين باشد كه صيغهء نهى ظهور در تحريم دارد ولى چون مجازا در كراهت نيز استعمال فراوان داشته تا آنجا كه مجاز مشهور شده است و عند الاطلاق حقيقت و مجاز مساوى است و لذا در دوران امر ميان حقيقت و مجاز امر بر ما مشتبه مىشود كه كدام‌يك مراد است ، در اينجا نيز لا تبطلوا مجمل است . گاهى نيز اجمال از ناحيهء لفظى است كه دلالت بر متعلق حكم ( موضوع ) دارد . * پس مراد از عبارت ( سواء كان الاجمال فى وضعه . . . الخ ) چيست ؟ اين است كه خواه اين اجمال لفظ از ناحيهء معناى موضوع له باشد مثل ( معناى ) غناء كه شارع محترم